Refleksje pokonferencyjne
Dnia 9 listopada obchodziliśmy 25 rocznicę upadku muru berlińskiego. Z tej okazji w całej Europie, a w szczególności w Niemczech miało miejsce wiele wydarzeń upamiętniających ten wielki dzień w historii. Jednym z nich była konferencja naukowa „Grenzen der Pluralisierung? Zur Konflikthaftigkeit religiöser Identitätsbildung und Erinnerungskultur in Europa seit der Frühen Neuzeit“ (Granice pluralizacji? O konfliktowym charakterze procesu tworzenia się tożsamości religijnej i pamięci kulturowej w Europie od wczesnych czasów nowożytnych), która odbyła się w dniach 13-15 listopada w Oldenburgu. Konferencja została zorganizowana przy współpracy Bundesinstitut für Kultur und Geschichte der Deutschen im östlichen Europa (BKGE) (Federalnego Instytutu Kultury i Historii Niemców we Wschodniej Europie) oraz Wydziału Humanistyczno-Społecznego Uniwersytetu im. Carla von Ossietzky’ego w Oldenburgu.

Mimo iż rocznica upadku muru berlińskiego nie była głównym powodem zorganizowania powyższej konferencji, to istotnie wpłynęła na jej przebieg. Upadek muru berlińskiego przyczynił się do zmian społeczno-kulturowych, jakie zaszły w Europie w ciągu ostatnich 25 lat, co podkreślano w licznych wystąpieniach a także podczas trwania dyskusji. Na uroczysty przebieg konferencji, jak i wydarzeń jej towarzyszących, niewątpliwie miał również wpływ jubileusz dwudziestopięciolecia aktywnej działalności Bundesinstitut für Kultur und Geschichte der Deutschen im östlichen Europa (BKGE).

Na konferencji nie zabrakło również polskiego akcentu, ze względu na stałą współpracę Bundesinstitut für Kultur und Geschichte der Deutschen im östlichen Europa (BKGE) z polskimi ośrodkami naukowymi: Uniwersytetem Wrocławskim oraz Uniwersytetem im. Mikołaja Kopernika w Toruniu. Referaty zaprezentowali m.in.: Wojciech Gruk (Wrocław), „Konkurrenz der Konfessionen: Schlesische Friedens- und Gnadenkirchen und oberungarische Artikularkirchen” (Rywalizacja wyznań: Śląskiego Kościoła Pokoju i Kościoła Łaski oraz Kościoła artykularnego w północnych Węgrzech) oraz Anna Mikołajewska (Toruń), „Komplexes mittels des Einfachen erklären – Rottengeister, Märtyrer, Glaubenszeugen in der »Preussischen Kirchen-Historia« (1686) Christoph Hartknochs” (Złożone wyjaśniać za pomocą prostego – zuchwalcy, męczennicy, świadkowie wiary w „Preussischen Kirchen-Historia (1686) Christopha Hartknochsa.

Konferencja podzielona była na trzy bloki tematyczne, kolejno:

  1. Konflikthaftigkeit religiöser Erinnerungskulturen und Identitätsbildung (Konfliktowy charakter religijnej pamięci kulturowej i tożsamości),
  2. Politisierung des kollektiven Gedächtnisses: Martyrologien und apokalyptische Visionen (Upolitycznienie zbiorowej pamięci: wizje martyrologiczne i apokaliptyczne),
  3. Migration, Diaspora und Erinnerung (Migracja, diaspora i pamięć).

Pierwszego dnia konferencji przyznano również Immanuel-Kant-Forschungspreises 2014 der Beauftragten der Bundesregierung für Kultur und Medien (BKM) (nagrodę przedstawiciela Rządu Federalnego ds. kultury i mediów im. Immanuela Kanta, 2014) . Nagrodę otrzymały: dr.des. Evelyn Reitz za dysertację pt.: „Discordia concors. Kulturelle Differenzerfahrung und ästhetische Einheitsbildung in der Prager Kunst um 1600“ (Discordia concors. Kulturowe doświadczenie zróżnicowania i estetyczne kształtowanie spójności w praskiej sztuce w XVI wieku) oraz dr. Svenja Bethke‚ za pracę: »Kriminalität« und »Recht« in den jüdischen Ghettos Warschau, Litzmannstadt und Wilna im Zweiten Weltkrieg (»Przestępczość«” i „»prawo«” w getcie żydowskim w Warszawie, Łodzi i Wilnie podczas II wojny światowej).

Dla wszystkich studentów, doktorantów a także pracowników naukowych podejmujących tematy związane z historią czy kulturą Niemców na terenie wschodniej Europy BKGE stwarza okazje do udziału w międzynarodowych projektach badawczych, konferencjach, dyskusjach a także daje możliwość odbycia praktyk i staży zawodowych. Ponadto BKGE corocznie docenia pracę i zaangażowanie młodych naukowców poprzez przyznawanie im prestiżowych stypendiów i nagród.

Dominika Hamerla